ਖਰੜ (ਸੁਰ ਸਾਂਝ ਡਾਟ ਕਾਮ ਬਿਊਰੋ), 19 ਅਕਤੂਬਰ:
ਸਾਹਿਤਕ ਸੱਥ ਖਰੜ ਵੱਲੋਂ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ‘ਕਾਕਾ’ ਦੀ ਕਾਵਿ-ਪੁਸਤਕ ‘ਰੂਹਾਨੀ ਸਫ਼ਰ’ ਖਾਲਸਾ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਕੂਲ ਖਰੜ ਵਿਖੇ ਲੋਕ ਅਰਪਣ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਸਮੀਖਿਅਕ ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕਾਈਨੌਰ ਨੇ ਪੁਸਤਕ ‘ਤੇ ਪੇਪਰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਨਿੱਜੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਮੁੱਚੀ ਕਾਇਨਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੁਸਤਕ ਦੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ‘ਕਾਕਾ’ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਰੂਹਾਨੀ ਸਫ਼ਰ’ ਸਾਹਿਤਯ ਕਲਸ਼ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਪਟਿਆਲਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੇ ਲਿਖਣ ਦੇ ਸ਼ੌਂਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ, ਉੱਥੇ ਪੇਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਬੈਂਕ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਰੁਝੇਵਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮੱਸ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੀ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਅਸਹਿ ਅਹਿਸਾਸ’ ਵੀ ਛਪ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇ ਹੋਰ ਸਾਂਝੀਆਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲੱਗ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ‘ਰੂਹਾਨੀ ਸਫ਼ਰ’ ਪੁਸਤਕ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦੇ ਵੱਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਆਤਮਿਕ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਬਿਆਨ ਹੈ।ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ‘ਔਸ਼ਧੀ’ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਰੋਗਾਂ (ਵਿਕਾਰਾਂ) ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ (ਦਵਾਈ) ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹਨ7. ਕਵੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਵਿਤਾ, ਰੂਹ ਦੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਲਿਖਾਰੀ ਦਾ ‘ਸਮਤੋਲ’ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਵ ਦੁਨਿਆਵੀ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ‘ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਰੱਬ’ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਭਗਤੀ, ਸਿਫ਼ਤ, ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਧ ਵਰਗੇ ਕਈ ਪੜਾਅ ਲੰਘਦੇ ਹਨ।
ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਸ਼ਾ ਰੂਹਾਨੀ ਸਫ਼ਰ (The Core Theme: Spiritual Journey) ਹੈ। ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸਿਰਲੇਖ ਕਵਿਤਾ ‘ਰੂਹਾਨੀ ਸਫ਼ਰ’ ਹੀ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਵੀ, ਰੂਹ ਦੀਆਂ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ, ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਬਹਿ ਕੇ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਾਗ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਖਿਆਲਾਂ ਦੇ ਬੂਹੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਫ਼ਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਰੱਬੀ ਮਿਲਾਪ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੁਨਿਆਵੀ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ‘ਜੱਗ ਸੁੱਤਾ’ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਵੀ, ਰੱਬ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਸਦਕਾ ਜਾਗਦਾ ਹੋਇਆ ‘ਬੰਦ ਅੱਖਾਂ’ ਨਾਲ ਦੀਦਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਵੀ ਆਪਣੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ‘ਤਨਹਾਈ’ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਕੱਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਯਾਦ ਹੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਲੋਕਾਈ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੂਹਾਨੀ ਸਫ਼ਰ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਵਸਲ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਤ (Union with God and Praise): ਕਵੀ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਉਸਤਾਦ ਜਾਂ ਰਹਿਬਰ ਪ੍ਰਤੀ ਅਥਾਹ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਿਫ਼ਤ (ਉਸਤਤ) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ. ਕਵਿਤਾ ‘ਸਿਫ਼ਤ’ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਰੱਬੀ ਨਦਰ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਅਤੇ ਪਰਵਰਦਿਗਾਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ‘ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਾਤਾ’ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਕਾਜ ਸਵਾਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ‘ਇਸ਼ਕ ਹਕੀਕੀ’ ਦਾ ਰੰਗ ਬਹੁਤ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ‘ਤੇਰਾ ਜ਼ਿਕਰ’ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਸਦਾ ਮਾਲਕ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੰਮ-ਸੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਤੇਰੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ‘ਚ ਖੋ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ’, ਉਹ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਪਰੋਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ‘ਤੇਰਾ ਪਸਾਰਾ’ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕਤਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ‘ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ’ ਅਤੇ ‘ਕਣ-ਕਣ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਪਸਾਰਾ’ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ‘ਕਾਕਾ’ ਗੁਰੂ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ‘ਰਹਿਮਤਾਂ’ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ‘ਔਗੁਣ ਵਿਕਾਰਾਂ’ ਨੂੰ ਬਟੋਰਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਬਾਣੀ ਦੇ ਖਰੇ ਸਲੋਕ ਭੁੱਲ ਕੇ ‘ਭਰਮ ਪਖੰਡਾਂ’ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਭਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੰਡ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੈ, ਪਰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨ ‘ਭੁੱਖਾ ਲਾਲਚੀ ਚੋਰ’ ਹੈ।
ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ, ਹਉਮੈ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਦਰਸ਼ਨ (Self-Reflection, Critique of Ego, and Philosophy of Life): ਕਵੀ ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਚਿੰਤਨ ‘ਤੇ ਬਲ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਹੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਦੀ ਸੇਧ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ‘ਮੈਂ’ ਹਉਮੈ (Ego) ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ. ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ‘ਮੈਂ ਨਾ ਮੁੱਕੀ’ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਮਿੱਤਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਟੁੱਟ ਗਏ। ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਸੋਝੀ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ ‘ਮੈਂ’ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਤੂੰ ਤੂੰ’ (ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ) ਕਰਨ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਬਦਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ’ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਐਬ ਗਿਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਆਪਣੇ ‘ਮਨ ਦੀ ਮੈਲ ਉਤਾਰਨ’ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਮੌਤ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ। ਕਵਿਤਾ ‘ਮੌਤ ਡਰਾਵੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ’ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ‘ਅਟੱਲ ਸੱਚਾਈ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਾਇਰ ਬੰਦੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਹਰ ਪਲ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉੱਤਮ ਮਰਨਾ ਉਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ‘ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਹੀ ਮਾਰ ਲੈਂਦਾ’ ਹੈ। ਕਵੀ ਦਾ ‘ਜੀਵਨ ਦੌੜ’ ਪ੍ਰਤੀ ਨਜ਼ਰੀਆ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੀ ਦੌੜ ਮੁੱਕਣੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਮੁੱਕ ਜਾਣੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ‘ਆਪਣੇ ਸੰਗ ਤੂੰ ਬਹਿ ਲੈ ਦੋ ਪਲ’ ਕਿਉਂਕਿ ‘ਦਮ ਦਾ ਨਹੀਂ ਵਸਾਹ ਬੰਦਿਆ’ ਕਵਿਤਾ ‘ਬਾਣੀ ਦਾ ਲੜ੍ਹ’ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਬ ‘ਤੇ ਨਾ ਮੜ੍ਹਨ , ਹੰਕਾਰ ਨਾ ਕਰਨ , ਅਤੇ ਫਿਕਰਾਂ ਸੰਸੇ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਨਸੀਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਲਈ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ‘ਬਾਣੀ ਦਾ ਲੜ੍ਹ ਫੜ੍ਹਿਆ ਕਰ’।
ਕਵੀ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸਿੱਟਾ (Poet’s Style and Conclusion): ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ‘ਕਾਕਾ’ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਸਰਲ, ਸੁੱਚੀ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਛੋਹ ਵਾਲੀ ਹੈ. ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਰੂਹਾਨੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ. ਭਾਵੇਂ ਕਵੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਅਫਸਰ ਵਜੋਂ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ , ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਕੀ ਭਾਵ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਭਟਕਣ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦੇਣ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ. ਉਹ ਸੱਚ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਖੋਜੀ ਹੈ। ਕਈ ਜਗ੍ਹਾ ਪਰੂਫ ਰੀਡਿੰਗ ’ਚ ਗਲਤੀਆਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਵਿਤਾ ਰਸ ’ਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਖੜੋਤ ਜਿਹੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਰੂਹਾਨੀ ਸਫ਼ਰ’ ਆਧੁਨਿਕ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਯਾਸ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ ਤਲ ‘ਤੇ ਜਗਾਉਣ ਦਾ ਹੋਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਮਾਇਆ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਟਿਕਾਣੇ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨ, ਹਉਮੈ ਤਿਆਗਣ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਲੜ ਲੱਗਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇ ਕੇ, ਇੱਕ ਸੁੱਚੇ ਅਤੇ ਸੱਚਿਆਰੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਮਾਨਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਨਿੱਜੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਮੁੱਚੀ ਕਾਇਨਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ‘ਕਾਕਾ’ ਵਧਾਈ ਦੇ ਪਾਤਰ ਰਨ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾ ਦੇ ਅਵਸਰ ’ਤੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
