ਰਸੀਲੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਗੀਤਕਾਰ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਕਾਹਲੋਂ – ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਸਾਹੋਵਾਲ਼ੀਆ

ਖਰੜ (ਸੁਰ ਸਾਂਝ ਡਾਟ ਕਾਮ ਬਿਊਰੋ), 13 ਅਗਸਤ:

ਲੰਮਾ ਕੱਦ, ਛਾਂਟਵਾਂ ਸਰੀਰ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦਾ ਤੇ ਕੁਝ ਕਰ ਗੁਜ਼ਰਨ ਦਾ ਮਾਦਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮਿਕਨਾਤੀਸੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਕਾਹਲੋਂ। ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਪੱਕਤਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਝਲਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਹਿਤ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਅ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਰਚਨਾ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੜਚੋਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਹੀ ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਹਿੱਕ ‘ਤੇ ਉੱਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਪੁਸਤਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਚਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ “ਦੋ ਪੈਰ ਘੱਟ ਤੁਰਨਾ ਪਰ ਤੁਰਨਾ ਮੜਕ ਦੇ ਨਾਲ” ਦੀ ਬਿਰਤੀ ਦਾ ਧਾਰਨੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਹਿਤਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਨਾ ਇਸ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਖ਼ਾਸਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਜ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੋ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਮੋੜਨ ਦਾ ਹੀਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

“ਬੋਲ ਰਸੀਲੇ” ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਠੇਲੀ ਮੌਲਿਕ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰੇਕ ਰੰਗ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੀਤ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਵਲਵਲੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ-ਵਸਤੂ ਤੇ ਨਿਭਾਅ ਆਪਣੀ ਨਵੇਕਲੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਰਚੇਤਾ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਡਾਹਢੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਸਮੋਈ ਬੈਠਾ ਹੈ ਜੋ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਸਲਵੱਟੇ ਲੈਂਦੇ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਵਹਿ ਤੁਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਰ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ-ਰਸ ਭਰਪੂਰ ਗੀਤਾਂ ਕਰਕੇ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਦੁਖਦੀ ਰਗ ‘ਤੇ ਵੀ ਹੱਥ ਧਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬੇਬਾਕ ਸ਼ਾਇਰ ਗੀਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ/ਸੁਨੇਹਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਾਠਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੀਤ ਦੀਆਂ ਅਰੰਭਲੀਆਂ ਸਤਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਉਪਰੰਤ ਲੱਗਦੈ ਕਿ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਨ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੋੜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਰ ਦੀ ਠਾਹ ਸੋਟਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਬਿਰਤੀ ਵੀ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਉਜਾਗਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਬਚਦੀ। ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕਹਿਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਗੀਤਕਾਰ ਦੀ ਕਲਮ ਅੱਗੇ ਢੁੱਕਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਇੰਝ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਾਣੇ ਭੁੰਨਣ ਲੱਗਿਆਂ ਭੱਠੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦਾਣੇ ਭੁੜਕ ਭੁੜਕ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ ਰਹੇ ਹੋਣ।